8.29.2011

De paedagogia speciali

Ad Georgium

Nonnullos abhinc dies symbolam a Nicolao Sallmann scriptam iterum legi "De duobus generibus Latinitatis hodiernis" [Acta Selecta X Conuentus Academiae Latinitati Fouendae (Matriti, 2-7 Septembris 2002), Romae-Matriti, 2006, pp. 231-240], cuius prior pars tractat sermonis cottidiani et Latinitatis Ciceronianae classicae formam atque altera pars est de sermone Latino hodie docendo et discendo et adhibendo, i. e. de libertate loquendi. Quamuis multa illic scripta studium excitauerint meum, nunc tamen mentionem praecipuam facere uolo uerborum horum:


 "Iam alteram (breviorem) partem orationis assecuti sumus, i. e. ad methodum docendi et discendi. Non loquor de scholis lyceis gymnasiis universitatibus, quibus opus est paedagogia speciali, quippe cum instituant alumnos plus minusve invitos, quos oportet methodis commodis et suavibus allicere ad litteras Latinas. Mea interest amatorum, qui desiderio Latino impulsi suo Marte accedunt ad sermonem Latinum. [...]".



Quid exacte dicere uoluerit hoc in loco peregregius Nicolaus Sallmann haud admodum intelligo (μαθήτρια γὰρ βραδεῖα εἰμι), quoniam non solum methodum Latinae linguae docendae et discendae actiuam, ut ita dicam, aut uiuam aut ex rerum natura petitam uideri modum maxime opportunum commodumque et suauissimum omnium ad studium litterarum Latinarum allicendum ego sentiebam (nam "quid magis naturae congruens -ut uerba Michaelis uon Albrecht afferam scripta in eodem libro pag. 32- quam de litteris Latinis ea lingua loqui, qua conscriptae sunt?"), sed etiam putabam alumnos qui saltem Studiorum Vniuersitatem ad Latinam Graecamque linguam et litteras discendas petunt, haud inuitos agere, sed potius "desiderio" utriusque linguae cultusque Graeco-Latini "amore" impulsos.

Vtcumque res sese habet, professor Sallmann recte dixit hac in parte: paedagogia speciali opus est... sed, mea quidem sententia, non tantum discipulis, sed praecipue magistris professoribusque "qui a Coetu Romano desciuerunt -ut Arcadius Auellanus inquit- et, quoniam ciuilitatem Romanam exuere nolunt, has disciplinas conseruandas prosequendasque iudicant; uerumtamen, quum usum sermonis et exercitationem in rebus scholasticis defectione amiserunt, Latinam linguam ex auctoribus Romanis eruere atque tamquam ab extrinseco in usum linguae introire tentant. Hos fortasse philologos recte appellabimus."

Magister cuiusdam Lycei qui paucos abhinc annos methodo Orbergiana uti coepit atque etiam primum quadam in Vniuersitate mense Septembri continenti linguam litterasque Latinas profitebitur, ad me misit epistulam uehementer excruciatus cogitatione hac: qua uia ambulet optima ad docendum. Fateor respondisse me quoque esse satagiam propter optimam uiam academicam docendi inueniendam (quae forsitan non alia sit quam illa Humanistarum!), quippe quae eadem cruciamenta mihi sint nonnullos abhinc annos. Difficilius enim est, ut mea fert opinio, linguam Latinam in Academia docere quam in Lyceis, cum nobis professoribus praecipuum propositum sit, ut dicunt, inuestigatio scientifica atque inquisitio philologica.

Nobis itaque professoribus paedagodia specialis quaerenda est, si alumnos allicere uolumus ad litteras Latinas, id est, necesse est nos et sermonem Latinum callere ususque scholasticos scire et philologiae haud ignaros esse. Ceterum, cum Nicolao Sallmann consentio hoc in loco:
Cum plurima pars Lyceorum ["et Vniuersitatum" ego adderem] non artem loquendi ["neque intelligendi" ego dicere auderem], sed facultatem legendi ["uel potius uertendi in sermonem uernaculum" ego denuo adderem] praescribat, institutio scholaris muta manebit nec revivescere poterit.
Plura de hoc argumento iterum scribam otiosa.


8.16.2011

Ἡ βραδεῖα μαθήτρια

"Ἔρωτος ὅρα, ξεῖνε, μιαιφονίαν"


Τὰ γραμματεῖα καὶ ὁ κάλαμός μου

- Κατὰ τὴν ὁδὸν Ἑλληνικῶς προέρχομαι βραδύτατη, ἀλλὰ οὐ λειποψυχέω.

- Σοφῶς, ὦ Ἀλεξανδρα, ἀγαθὴ μαθήτρια!

- Οὐκ ἀγαθή εἰμι, ἀλλὰ βραδεῖα τε καὶ μῶρα Οὐ γάρ ἐστι ῥᾴδιον τὸ μανθάνειν τὴν Ἑλληνικὴν φωνὴν. Οὐαί μοι...! Γράφω γὰρ φλυαρίας. Τοιγάρτοι μὲν ἀσκεῖν πολλὰ δεῖ, ἀναγινώσκειν δὲ τάδε:

  • ΔIAΛOΓOI ATTIKOI - Τί δ´ διανοεισθε περι του ελληνίζειν; Quid cogitatis de Graece loquendo? 
  • Σχολὴ εἰς τὸ τὴν ἀρχαίαν Ἑλληνικὴν γράφειν, ἀναγινώσκειν, λέγειν καὶ ἀκούειν

 Alia legenda:
Per il lessico greco (Vivarium Novum)
Bardon et Gomez, L.: Lēctiōnēs Graecae, sīve manūductiō Hispānae juventūtis in linguam Graecam, Madrid 1856.
Morice, F. D.: Stories in Attic Greek, forming a Greek reading book for the use of junior forms in schools, Rivingstons, London 1883 [quarta edizione]. [Ristampa lievemente riveduta: Mahoney, A.: Morice’s stories in Attic Greek, Focus Publishing, Newburyport 2006].